เราทุกข์เพราะเรามีความอยาก เรียกว่าอยากจนเกิดทุกข์นั่นเอง เราอยู่กับความทุกข์มาตั้งแต่เราเกิดบนโลกนี้แล้ว เราเกิดมาเรากลัวตาย เรากลัวการพลัดพรากผิดหวังจากของอันเป็นที่รัก เรากลัวการล่มสลายของความหวัง เราสร้างบ่วงขึ้นมาแล้วเราก็ติดบ่วงนั้นเสียเอง ทุกอย่างดับไป ไม่มีอะไรไม่เสื่อม เราต่างอยากให้มันคงอยู่ เราอยากให้มันไม่ตาย เอาเข้าจริงเราก็ทำใจไม่ได้ เมื่อคิดถึงเรื่องนั้นขึ้นมา เราก็ทุกข์ขึ้นอีกครั้ง แต่มันก็ดับไปได้เสมอ เหมือนเปลวเทียน เราใช้ไฟแช็ค จุดมันขึ้นมา เวลาผ่านไป ผ่านไป มันจะมีเหตุอะไรให้เข้ามา ทั้งลม ทั้งการหมดไปของเทียน ทำให้เปลวไฟนั้นดับลง ซึ่งธรรมดา ความตายมันอยากให้เราได้รู้ถึงการมีอยู่ ให้เราได้รับรู้อย่างสุดซึ้ง หากไม่มีการตาย เราอาจไม่ได้สังเกตหรือมองมันอย่างจริงจัง เพราะความตายหรือการดับไป มันทำให้เราทุกข์จริง ๆ ไม่ใช่กลัวจนเกิดทุกข์ ไม่ใช่ทุกข์จนเกิดความกลัว แต่เอาเข้าจริง เรากลัวว่าเราจะเกิดทุกข์จนดับมันไปไม่ได้ เราคิดว่าไม่มีอะไรเยียวยาเราได้แล้ว เมื่อความตายของสิ่งนั้นเข้ามาเยือน เราไม่ได้กลัวความตายของสิ่งนั้น เรากลัวว่ามันจะเกิดบางอย่างที่เราจะไม่เข้าใจ ที่เราไม่เคยเจอ หรือความผิดหวังจาก การตายนั้น แต่เมื่อเรารู้ว่าทุกอย่างมันเป็นธรรมดา เป็นธรรมชาติ เราจะวางทั้งหมดลงจากการแบกเอาไว้ เราถือมัน เราวางลง เมื่อมันตายเราวางใจได้ เราไม่กลัว เราทุกข์น้อยลง เพราะงั้น เพียงเขียนไปแค่นี้คงดับความกลัวไม่ได้ แต่จริง ๆ แล้ววิธีการนั้นง่ายแสนง่าย อยู่ที่การวางใจเท่านั้น ความกลัวการพลัดพราก การกลัวความตาย การกลัวว่าบางสิ่งจะไม่เป็นตามใจ การกลัวบางสิ่งที่อยู่ในใจ เรากลัวได้ทั้งหมด แต่เราต้องไม่ตายใจ กับการตายกับความกลัวนั้น ความตายเป็นมีดคม ๆ เล่มหนึ่ง เมื่อมันเฉียดร่างกายนี้ไปนิดเดียวเราก็เจ็บแปลบ ความตายเพียงเดินเข้ามา ในความเงียบ ให้เราตายใจ ว่าเพียงเราไม่ได้ยินเสียงฝีเท้าของความตาย เราจึงคิดว่ามันจะไม่เกิดขึ้นในอีกหนึ่งวินาที หรือบางทีเราเตรียมตัวเตรียมใจว่ามีบางสิ่งจะตายไป จนมากเกินพอดี ความกลัวจะแทรกเข้ามาจนตัวเราไม่ทันได้รู้สึก แต่ทั้งหมดมันเป็นปกติ ของร่างกาย ของความเคยชิน เราเคยชินกับเรื่องมากมายที่ทำให้ทุกข์ แล้วเราจะปลิดทิ้งมันโดยง่ายได้อย่างไร ความกลัวทั้งหมด ที่มันถาโถมเข้ามา เราจะจัดการอย่างไร ในเมื่อร่างกาย สมอง มันคิดไปเอง โดยที่เราไม่ทันได้รู้สึกจริง ๆ ร่างกายไม่ใช่สิ่งที่ควบคุมได้ ร่างกายมันเปรียบได้กับความตาย เราควบคุมความตายไม่ได้ แต่เราฝึกที่จะคิดและปฏิบัติให้เราอยู่ได้โดยที่ใจไม่เจ็บปวดจนเกินเหตุ เราควบคุมร่างกายไม่ได้ แต่เราควบคุมความคิดและการกระทำของร่างกายได้ แล้วคนที่ทำความผิดลงไป เพราะเขาควบคุมร่างกายไม่ได้ใช่หรือไม่ คำตอบใช่ และเขาควบคุมความรู้สึกนึกคิดไม่ได้เลย เขาไม่เคยฝึกคิด เขาเพียงใช้สัญชาตญาณเพื่อให้ร่างกายดำเนินไปแบบไม่ได้ฉุกคิด ว่าผลเสียคืออะไร นั่นอาจเป็นเพราะเขาไม่มีความรู้สึกกลัวจนเกินเหตุ ไม่กลัวความตายไม่กลัวความกลัว ไม่กลัวการสิ้นไปของอะไร มันก็แปลกเหมือนกันที่มีคนแบบนี้บนโลก ผมจะวกมาที่การใช้ชีวิตว่าผมใช้อย่างไรในแบบของผม กับการที่ผม ไม่ได้กลัวความตายจนเกินเหตุ กับการที่ไม่ได้อยากตายจนเกินเหตุ หรือกับการแก้ไขความเกิดตาย และสุดท้ายการแก้ไขให้ความทุกข์เหลือเพียงจ้อยเดียว ก็ตั้งแต่ที่ผมได้รู้สึกถึงความทุกข์ที่มันมหาศาลสำหรับผม จนได้เจอและสัมผัสเข้ากับความเป็นเหตุเป็นผล กับเรื่องที่ไม่เคยรู้มาก่อน และมันก็เป็นความจริงของโลกใบนี้ ผมเปรียบว่าผมได้เจอกับคู่มือมนุษย์เข้าแล้วนั่นเอง จนผมได้รู้สึกนึกคิดถึงการเกิดมา จนผมได้รู้ว่าผมเกิดมาทำไม และ ความเป็นจริงอย่างนี้ มันคือเหตุของการเกิดของทุกคนเช่นกัน ผมก็เลยได้ใช้แนวคิดนี้มาตลอดการดำเนินชีวิต ผมเรียนรู้เพื่อการดำรงอยู่ ไม่ใช่เพื่อความยึดติด ทุกการเรียนรู้คือการเห็นความจริงแท้ การสังเกตุของสิ่งนั้นว่ามันเป็นไปยังไง ผมใช้โลกนี้เป็นเครื่องมือในการเจริญปัญญา ผมมองเงินเป็นยา กินเพื่อรักษาธาตุสี่ให้ร่างกายดำรงอยู่ เพื่อทำสิ่งที่ดีต่อจิตวิญญาณทั้งหลายต่อไป ผมทำทุกอย่างตามหน้าที่ ตามความพอดี ไม่จำเป็นต้องใส่อารมณ์และความยินดีลงไป ผมใช้ทุกการเรียนรู้เป็นเครื่องมือให้ผมปฏิบัติชอบต่อไป ผมเพียรพยายามหาปัจจัยสี่ให้เพียงพอเพื่อ ไม่ให้เกิดความทุกข์ทางกาย ไม่ให้มาขัดขวางการปฏิบัติดีต่อไป ผมใช้โลกสมมติเป็นที่เพาะปัญญาไม่ใช่เป็นที่พักใจ ผมทำทุกอย่างเพื่อให้บรรลุเป้าหมายสูงสุด และผมไม่ได้เรียนรู้เพื่อเอาชนะใจใคร แต่เรียนเพื่อรู้วิธีจัดการกับความกลัว ความกังวล ยินดี ที่เกิดขึ้นในใจ ผมไม่จำเป็นต้องรักโลกและไม่จำเป็นต้องเกลียดมัน ผมดำรงชีพชอบและลดกิจกรรมที่ไม่จำเป็น ทำงานเพื่อดำรงชีวิต ใช้เงินเป็นเครื่องมือไม่ใช่เป้าหมาย งานที่ทำไม่มีการเบียดเบียน ผมจะทำกิจในโลกสมมตินี้ ด้วยความมีสติและปัญญา เพียงเพื่อใช้มันเป็นเครื่องมือในการดำรงชีวิตและเกื้อกูลต่อการปฏิบัติดีเท่านั้น โดยไม่ยึดติดในผลของมัน แล้วเมื่อดวงตาผมดับลง ผมก็รู้แล้วว่าผมได้เตรียมพร้อมล่วงหน้าแล้ว