วัตถุจีรังในรอยจำ

'The Persistence of Memory' คือภาพนาฬิกาเหลวบิดเบี้ยว วาดโดย ซัลวาดอร์ ดาลี กาลเวลาที่ยืดขยาย ความทรงจำอันเปื่อยเน่าผุพังจนมดมอดตอมไต่ ผลึกจารึกที่ผลิตซ้อนทับตัวเองจวบนิรันดร์

สิบสองเรื่องสั้นใน 'แมวตัวที่หายไปในเดือนกั้นอยาก' กล่าวถึงผู้คนสีเทา บอกเล่ากิจวัตรประจำวันอันธรรมดาสามัญ กิน ตื่น หลับ นอน มีเพศสัมพันธ์ บ้างเล่นชู้นอกใจ หลายคนให้รักเต็มร้อย เหล่าผู้คนซึ่งใช้ชีวิตตามแรงขับดัน ทะยานไปข้างหน้าตามสัญชาตญาณ ปะทะสังสันทน์ ขัดแย้ง จูบปากคืนดี รักอย่างเต็มรัก เปี่ยมโลภ โกรธ หลง งมงาย ขลาดเขลา กล้าหาญ

ขณะฤดูกาลหมุนเวียน ฝ่าลมฝน แดดร้อน เหน็บหนาว หมอกควันแหละมรสุมคลุ้มคลั่ง ผู้คนต่างก็ใช้ชีวิต สูดเฮือกหายใจเข้าออก หากไม่รอวันเสื่อมสลาย ก็พร้อมดันทุรังยืนหยัดชีวิตไม่จบสิ้น บางคนเดินเหินกระทบไหล่เราทุกเมื่อเชื่อวัน ใช่คนแปลกหน้าอื่นไกลเสียเมื่อไหร่ ไม่เพียงผู้คนโลดโจน ทว่ายังกอปรด้วยอุณหภูมิแหละอากาศวิปริตแปรปรวน ไร้ชีวิตแต่กระเพื่อมลมหายใจตนเอง ไม่ต่างอากาศแล้งร้อนบนผืนทะเลทรายจาก L'Etranger ของ อัลแบร์ต กามูส์ สักกี่มากน้อย

ลองนับนักเขียนที่ใส่ใจประเด็นเรื่องความสัมพันธ์ ‘ปั้นคำ’ ย่อมเป็นหนึ่งในประดาเหล่านั้น ความสัมพันธ์เป็นเรื่องราวระหว่างมนุษย์ คนกับคน ทว่ามีวัตถุเป็นอุปกรณ์สำคัญ บ้างกางกั้น เป็นฉนวน เป็นสัญลักษณ์ เป็นตัวแทน บางวัตถุใช้ถ่ายเทความทรงจำ เก็บดองรักษาไม่ยอมปล่อยวาง บ้างมีไว้เพื่อหมกไหม้ตกตายพร้อมกับมัน ดังเช่นอาจารย์รตีจากเรื่อง ’กระพรวน’ เพราะเมื่อหล่อนทำกระพรวนสูญหาย เท่ากับภาพสลักแทนตัวคนรักหักบิ่น ผลสรุปจึงลงเอยด้วยโศกนาฏกรรมมิอาจแปรเป็นอื่น หรือวัตถุอย่างโทรศัพท์มือถือจากเรื่อง 'รักคุ้มใจ' ที่คลื่นเสียงไร้สายจองจำหญิงสาว เสียงแห่งอดีตที่เคยพร่ำคำรักเสนาะหู โดยสารอากาศด้วยความเร็วแสงไม่หวนคืน หญิงสาวรอคอยเสียงเรียกเข้า ที่เมื่อกดรับสาย อาจตามด้วยสำเนาเสียงของชายคนรัก ทว่าสุ้มเสียงนั้นไม่เคยปรากฏให้ได้ยินซ้ำซาก

วัตถุเป็นตัวแทนความทรงจำ ผู้คนหลาย ๆ คนหวังให้วัตถุเป็นสิ่งจีรังในรอยจำ ดั่งนาฬิกาเหลวของดาลี ในทางหนึ่ง วัตถุอาจจืดชืดไร้ชีวิตหรือบังเกิดมีชีวิต ขึ้นกับผู้เป็นเจ้าของที่ปลูกฝังความทรงจำให้เติบโต ยืดขยาย ตัดทอน ดังนั้นแล้ว สุนัขกับแมวจากเรื่อง ‘มารี’ แหละ ‘แมวตัวที่หายไปในเดือนกั้นอยาก’ ก็อาจถือเป็นวัตถุชนิดหนึ่ง ที่แม้นมีมีชีวิตแต่กลับไม่เป็นตัวของตัวเอง ได้แต่เฝ้ารอเจ้าของ ว่าจะยินยอมปลดปล่อยความทรงจำจากคอกขังหรือไม่ ถึงที่สุดแล้ว ชายหนุ่มจากเรื่อง ‘สนิมในบ้านคนอื่น’ คือการบรรลุถึงความสัมบูรณ์แห่งวัตถุจีรังในรอยจำ เมื่อความตายกลายรูปเป็นวัตถุวิญญาณ แฝงฝังในร่างกายชายหนุ่ม จนกว่าร่างกายเขาจะถึงกาลดับขันธ์!

(รวมเรื่องสั้น แมวตัวที่หายไปในเดือนกั้นอยาก : ‘ปั้นคำ’)