ตอนโดนพวกมันคร่ากุม คุณประจงแต่งบทกวีขึ้นในหัว ค่อย ๆ ประสมสระอักษร คืบคลานทีละนิด เพียงปรารถนาหลุดพ้นจากขุมนรกที่ตัวก่อร่างสร้างแปงในใจ ใช่ - คุณปลงแล้ว คิดว่าตนคงไม่รอด ชีวิตมุ่งสู่บทอวสาน คุณตระหนักอยู่เสมอต้องเจอะกับอะไร คุณพร้อมสูญสิ้นอิสระ ยินดีโดนกักขัง ทว่าคิดไม่ถึง แทนที่พวกมันจะใช้กฏหมายเข้าจัดการ กลับหิ้วคุณขึ้นรถ ไม่มีแม้นพยานรู้เห็น ต่อให้หน้าห้องติดกล้องวงจรปิด คุณเชื่อว่าไม่มีภาพใดหลงเหลือในบันทึก คุณบอกลาภรรยาแหละลูกเรียบร้อย โทษของข้อหาขัดขืนคำสั่งคณะรักษาความสงบราบคาบแห่งชาติคือโดนจองจำ คุณมีสิทธิ์ติดคุกเนนาน ทว่าเมื่ออำนาจกลับคืนสู่รัฐบาลประชาธิปไตย โซ่ตรวนที่ล่ามอนาคตมิให้ก้าวหน้าจะถูกปลดวาง แต่ที่ไหนได้ - ไหนล่ะคำสั่งศาล ไหนล่ะหมายจับ พวกมันแค่ก้าวเข้าประกบ ก่อนบังคับคุณเดินขึ้นรถตู้ติดฟิล์มทึบไร้ป้ายทะเบียน คุณสำเหนียกว่าการจับกุมคุณจะไม่ถูกรายงาน จู่ ๆ คุณก็เพียงหายตัวไป อันตรธานเหมือนหมอกควัน พวกมันจะปฏิเสธเสียงแข็งว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องดังเคย ดุจที่เคยประพฤติมาโดยตลอด แน่ล่ะว่าคุณหวาดกลัว ความกลัวถือเป็นเรื่องปกติ คุณกลัวมิได้พบหน้าภรรยาแหละลูก กลัวพวกเขาประสบอันตราย เพื่อนของคุณเล่ากล่าวถึงความอำมหิตของเผด็จการ ซึ่งการกระทำล่วงเกินไปยังญาติพี่น้อง มองผ่านกระจกรถ คุณพบว่ายวดยานสัญจรบนถนนรนแคมแสนคับคั่ง ความมืดทึบของกระจก กั้นขวางคุณกับโลกภายนอก ต่อให้คุณมองเห็นทุกความเคลื่อนไหว กลับไม่มีผู้ใดล่วงรู้ว่าห่างไปไม่กี่นิ้วนั้น บนรถตู้ติดฟิล์ม มีคนสูญสิ้นอิสรภาพ โดนพันธนาการ ทั้งจากโซ่ตรวนที่พวกมันหยิบยื่น แหละตะแลงแกงซึ่งคุณจินตนาการขึ้นมา ข่าวตัดสิทธิ์การสอบของนักศึกษาทำคุณเจ็บปวดแหละโกรธแค้น เด็ก ๆ ช่างกล้าหาญ กล้าชูสัญลักษณ์ต่อต้านเผด็จการต่อหน้าต่อตาหัวหน้าคณะรักษาความสงบราบคาบแห่งชาติ ตัดสิทธิ์สอบคือระเบิดตูมแรก ที่ลูกต่อ ๆ มาคือการตูมตามของภารกิจจองจำเด็กเหล่านั้น คุณอดนึกถึงลูกตัวเองไม่ได้ คุณห่วงใยทุกคนเสมือนลูกคุณเอง คุณยอมต่อไปอีกไม่ได้ คุณจะร้องตะโกน ลุกขึ้นขับไล่เผด็จการ แม้นจะเป็นสุ้มเสียงเล็ก ๆ ต่อให้มันจะทำให้คุณโดนจับ คุณกลัว หลากหลายความคิดประเดประดังเข้าสู่สมอง เหตุการณ์จะต่างออกไปหากพวกมันจับกุมคุณตามครรลองกฏหมาย บรรยากาศในรถตู้หนักอึ้ง มวลความอึดอัดแผ่ฟุ้ง ปราศจากการพูดจาพาที ไม่มีการกล่าวโทษ ไร้การตั้งข้อหา ป่วยการที่คุณจะเอ่ยถาม คุณทราบดีว่าต่อให้เอ่ยถามจนปากฉีกก็จะไม่มีผู้ใดปริปาก พวกมันเพียงทำตามคำสั่ง, เดินหน้า - ซ้ายหัน - ขวาหัน - เรียบอาวุธ - ไม่แน่ใจในปลายทาง รถอาจมุ่งตรงเข้ายังค่าย หรือเลี้ยวไปเซฟเฮาส์ ที่หมายอาจเป็นป่าเขา ตึกรกร้าง แม้นการข้ามพรมแดนรัฐชาติ ในรถเปิดเครื่องปรับอากาศเย็นเยียบ ทว่าเหงื่อกลับโซมตัวคุณ พลันโดนประกบ คุณขว้างโทรศัพท์มือถือทิ้งให้ไกลตัว อย่างน้อยคุณก็สามารถปกป้องเพื่อนได้หลายคน คุณคิดจะงีบหลับ จะได้ตัดกระแสความคิดที่โถมเข้ามาปานเขื่อนแตก ทดลองหลับตาพักใหญ่ ความคิดกลับขยายเรื่องเลวร้ายจนใหญ่โต คุณยอมจำนน ลืมตา แหละสิ่งที่คุณสัมผัสคือพวกมันลอบมองคุณ พวกมันปรารถนาเห็นคุณแตกพัง ร้องวอนขอชีวิต ในที่สุดคุณตัดสินใจแต่งบทกวีในหัว ไม่ยอมแสดงความอ่อนแออีกต่อไป บทกวีกำนัลแด่คุณในอนาคต คุณซึ่งต่อมาจะกลายเป็นคุณปู่คุณตา แม้นโลกอนาคตมิใช่สถานที่เหมาะสมสำหรับหลาน ๆ แต่อย่างน้อยคุณในวันนี้ก็ได้ทดลอง ได้พยายาม คุณค่อย ๆ ประสมสระอักษร ถ้อยคำก่อตัว ยืดรยางค์ออกมา เมื่อหาคำสัมผัสมิได้ คุณลบแหละเขียนใหม่ ยิ้มหัวเมื่อพบคำแหละจังหวะลงตัว หนหนึ่งคุณเผลอหัวเราะ พวกมันหันขวับราวนัดกัน จ้องเขม็งมายังคุณซึ่งนั่งอยู่เบาะด้านหลัง บทกวีกลายเป็นเกราะคุ้มภัย ไม่มีอะไรสามารถทำร้ายคุณภายใต้การปกปักของเกราะประเภทนี้ บทกวีสำเร็จก่อนรถตู้เทียบที่หมายไม่กี่อึดใจ คุณระบายลมหายใจ โล่งอก ไม่เหลืออะไรให้ทำ คุณกระทำทั้งหมดเท่าที่ทำได้แล้ว สิ่งที่จะอุบัติในภายหน้าอันแกล่ใกล้ล้วนไม่สลักสำคัญ ก้าวเท้าลงจากรถ สปอตไลต์พลันสาดแสงสีขาว เจิดจ้ากระทั่งคุณต้องหรุบตาแหละเบือนหน้าหนี พวกมันรุนหลังคุณให้เดินหน้า คุณออกเดิน เดิน เดิน เดิน ย่ำเดินบนหนทางที่พาคุณกลับไปอดีต ---------- ตนอ่านบทกวี ความทรงจำที่เลือนรางกลับมาฉายโชน แต่ละฉากของเหตุการณ์ปรากฏอย่างแจ่มชัดในมโนทัศน์ หลายปีก่อน คุณเขียนบทกวีให้ตนอ่าน วันนี้ตนอ่านแล้วซึ่งจะไม่เอ่ยถึงอีก ด้วยบทกวีทำหน้าที่โดยตัวมันลุล่วง หากคุณจะอยากได้คำตอบ สิ่งที่ตนต้องเล่าให้คุณฟังหนีไม่พ้นเรื่องราวของลูกคุณ รวมถึงเรื่องราวของเด็ก ๆ ที่โดนตัดสิทธิ์สอบตลอดจนโดนจับ อย่าลืมว่ายังมีเรื่องราวของประชาชน ของคนตัวเล็กตัวน้อย ผู้คนชายขอบ ขวบขณะที่คุณเดินสู่อดีตอันมืดดำแม้นพวกมันพยายามส่องสปอตไลต์ก็ตาม มีผู้คนมากมายชวนกันลุกขึ้นส่งเสียงโห่ร้องประณามเผด็จการอย่างกึกก้อง โลกวันนี้ซึ่งก็คืออนาคตของคุณตอนนั้นอาจเปลี่ยนแปลงไปไม่มาก เผด็จการได้รับโอกาสฟอกตัว ความเหลื่อมล้ำยังดำรงอยู่ในทุกอณูชีวิต ก็อย่างที่คุณรู้แก่ใจ ไม่มีสิ่งใดสมบูรณ์แบบหรอก แต่ลูกคุณตลอดจนเด็ก ๆ ส่วนใหญ่เติบโตขึ้นพร้อมกับพกหัวใจอันอ่อนโยนในอกด้านซ้าย ฟังตนเล่าแล้วเป็นอย่างไร ยินดีใช่ไหมล่ะ นึกแล้วไม่ผิด คุณจะว่าอะไรไหม หากตนส่งบทกวีถึงคุณ หวังว่าคุณจะได้รับมัน แม้นการสื่อสารถึงอดีตจะยากเย็นกว่าการต่อสายถึงอนาคตหลายเท่าตัว ออกตัวว่าตนเขียนไม่เก่ง ฝีมือตก อาจด้วยวัย หรือเป็นเพราะมิได้ตกอยู่ในสถานการณ์เช่นคุณ คุณเรียกมันอย่างไรนะ - ‘สภาวะกวี’ ใช่ไหม หากจำไม่ผิด เอาเถิด ถึงอย่างไรตนก็ถือวิสาสะ เจ้ากี้เจ้าการจัดแจงส่งไปแล้ว คุณอาจอ่านมันระหว่างโดยสารรถตู้ติดฟิล์มทึบไร้ป้ายทะเบียนซึ่งนำคุณเดินทางสู่มรณะกาลคันนั้น แหละบางที ระหว่างแต่งบทกวี​ คุณอาจพบคำที่คุณพยายามหาคำสัมผัส ซึ่งหากเป็นเยี่ยงนั้นตนก็สุดแสนปรีดา แหละถึงเวลาที่เราทั้งสองจะล่วงหลับโดยหมดห่วงอาลัย __________ บทกวี 'ตรวน' ---------- ---------- ---------- ---------- (เขียนเสร็จเมื่อวันที่ XX/11/2014, บนรถตู้ไม่ทราบทะเบียน, สถานที่ จังหวัดเชียงใหม่) __________